Τι είναι τα εγκαύματα;

Τα εγκαύματα είναι τραυματισμοί του δέρματος και των υποκείμενων ιστών, που προκύπτουν από έκθεση σε υψηλή θερμοκρασία, χημικές ουσίες, ηλεκτρικό ρεύμα ή ακτινοβολία. Η βαρύτητά τους εξαρτάται από το βάθος και την έκταση της βλάβης. Κατατάσσονται σε τρεις βαθμούς: εγκαύματα πρώτου βαθμού (επιφανειακά), δεύτερου βαθμού (μερικού πάχους) και τρίτου βαθμού (ολικού πάχους), με τα τελευταία να είναι τα πιο σοβαρά, καθώς καταστρέφουν όλες τις στοιβάδες του δέρματος και συχνά απαιτούν χειρουργική αντιμετώπιση.

Εκτός από τις άμεσες επιπτώσεις στο δέρμα, τα εκτεταμένα εγκαύματα μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρές συστηματικές επιπλοκές, όπως απώλεια υγρών, λοίμωξη, θερμικό shock και αναπνευστική δυσχέρεια, ιδιαίτερα όταν υπάρχει εισπνοή θερμού αέρα ή τοξικών ουσιών.

Διάγνωση και Αξιολόγηση

Η διάγνωση των εγκαυμάτων βασίζεται σε κλινική αξιολόγηση από έμπειρο ιατρό. Η έκταση του εγκαύματος υπολογίζεται με βάση την επιφάνεια του σώματος που έχει προσβληθεί, συνήθως με τον “κανόνα του 9” (rule of nines). Το βάθος αξιολογείται με βάση το χρώμα, την υφή, την αιμάτωση και την αίσθηση της περιοχής.

Η συνολική εκτίμηση περιλαμβάνει:

• Καθορισμό του βαθμού εγκαύματος
• Υπολογισμό της επιφάνειας εγκαύματος (% TBSA)
• Ανίχνευση πιθανής εισπνευστικής βλάβης
• Έλεγχο ζωτικών σημείων και εργαστηριακές εξετάσεις

Σταθεροποίηση και Άμεση Φροντίδα

Η αρχική φροντίδα των εγκαυματιών περιλαμβάνει τη σταθεροποίηση των ζωτικών λειτουργιών:

• Χορήγηση οξυγόνου, αν υπάρχει υποψία εισπνευστικής βλάβης
• Ενυδάτωση με ενδοφλέβια υγρά (π.χ. με το πρωτόκολλο Parkland)
• Αφαίρεση ρούχων και απομάκρυνση πηγών θερμότητας
• Αντισηψία και κάλυψη με αποστειρωμένα επιθέματα

Ο ασθενής με εκτεταμένα εγκαύματα συχνά χρειάζεται νοσηλεία σε μονάδα εγκαυμάτων και παρακολούθηση από ομάδα ειδικών (πλαστικό χειρουργό, αναισθησιολόγο, λοιμωξιολόγο).